fbpx

Giáo án bài Bánh Chưng, bánh Giầy – Giáo án Ngữ văn lớp 6

Tải word giáo án: Bánh Chưng, bánh Giầy

1. Kiến thức

– Hiểu được nội dung, ý nghĩa và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong văn bản “Bánh chưng, bánh giầy”.

– Cách giải thích của người Việt cổ về một phong tục và quan niệm đề cao lao động, đề cao nghề nông- một nét đẹp văn hoá của người Việt.

2. Kĩ năng

– Đọc – hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết.

– Nhận ra những sự việc chính của truyện.

3. Thái độ

– Tự xác định và có thái độ đúng khi nói về hình ảnh con người trong công cuộc dựng nước, những thành tựu văn minh nông nghiệp buổi đầu dựng nước.

1. Giáo viên giáo án, sách giáo viên, sách giáo khoa, sách tham khảo…

2. Học sinh sách giáo khoa, nháp, vở ghi, …

1. Ổn định tổ chức

Kiểm tra sĩ số

2. Kiểm tra

– Thế nào là truyền thuyết? ý nghĩa truyện “Bánh chưng, bánh giầy”?

3. Bài mới

Hằng năm, mỗi khi tết đến xuân về, nhân dân ta – con cháu các vua Hùng – từ miền ngược đến miền xuôi, vùng rừng núi cũng như vùng biển lại nô nức hồ hởi chở lá dong, xay đỗ, giã gạo gói bánh. Quang cảnh ấy làm chúng ta thêm yêu quý, tự hào về nền văn hóa cổ truyền, độc đáo của dân tộc và như làm sống lại truyền thuyết “Bánh chưng, bánh giầy” mà hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.

4. Củng cố, luyện tập

– Em hãy cho biết đền Hùng nằm ở tỉnh nào trên đất nước ta?

– Theo em, tại sao truyện này được gọi là truyền thuyết? Truyện có ý nghĩa gì?

5. Hướng dẫn học ở nhà

– Học bài, tóm tắt truyện

– Soạn bài : Từ và cấu tạo từ tiếng Việt

Xem thêm các bài soạn Giáo án Ngữ văn lớp 6 chuẩn khác:

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: HDHS Đọc và tìm hiểu chú thích

– GV hướng dẫn cách đọc: Đọc rõ ràng, rành mạch, nhấn giọng ở những chi tiết kì lạ phi thường

– GV đọc mẫu một đoạn sau đó gọi HS đọc.

– Nhận xét cách đọc của HS

– Hãy kể tóm tắt truyện từ 5-7 câu?

+ Hùng Vương về già muốn truyền ngôi cho con nào làm vừa ý, nối chí nhà vua.

+ Các ông lang đua nhau làm cỗ thật hậu, riêng Lang Liêu được thần mách bảo, dùng gạo làm hai thứ bánh để dâng vua.

+ Vua cha chọn bánh của lang Liêu để tế trời đất cùng Tiên Vương và nhường ngôi cho chàng.

+ Từ đó nước ta có tục làm bánh chưng, bánh giầy vào ngày tết.

– Hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích: 1,2,3,4,8,9,12,13

và tìm hiểu chú thích.

1-Đọc , kể :

2-Từ khó (sgk -11,12)

– Sơn hào hải vị : món ăn quý hiếm, ngon chế từ sản vật rừng, biển.

– Nem công chả phượng : món ăn ngon, sang trọng (chế biến từ thịt chim quý)

Hoạt động 2: HDHS đọc hiểu văn bản

– Văn bản trên thuộc kiểu văn bản gì?

– Theo em truyện có thể chia làm mấy phần? Nội dung của từng phần?

– GV gọi học sinh đọc phần 1.

– Mở đầu câu chuyện muốn giới thiệu với chúng ta điều gì?

– Vua Hùng chọn người nối ngôi trong hoàn cảnh nào?

– Ý định của vua ra sao?(qua điểm của vua về việc chọn người nối ngôi)

– Vua chọn người nối ngôi bằng hình thức gì?

* GV: Trong truyện dân gian giải đố là1 trong những loại thử thách khó khăn đối với nhân vật

– Điều kiện và hình thức truyền ngôi có gì đổi mới và tiến bộ so với đương thời?

– Qua đây, em thấy vua Hùng là vị vua như thế nào?

– Cho HS đọc phần 2

– Để làm vừa ý vua, các ông Lang đã làm gì?

– Vì sao Lang Liêu được thần báo mộng?

* GV: Các nhân vật mồ côi, bất hạnh thường được thần, bụt hiện lên giúp đỡ mỗi khi bế tắc.

– Vì sao thần chỉ mách bảo mà không làm giúp lễ vật cho lang Liêu?

– Kết quả cuộc thi tài giữa các ông Lang như thế nào?

– Vì sao hai thứ bánh của lang Liêu được vua chọn để tế Trời, Đất, Tiên Vương và Lang Liêu được chọn để nối ngôi vua?

– Truyền thuyết bánh chưng, bánh giầy có những ý nghĩa gì?

II. Đọc hiểu văn bản:

1 Kiểu văn bản : Tự sự.

2- Bố cục:3 phần

a. Từ đầu…chứng giám : Vua Hùng chọn người nối ngôi.

b. Tiếp ….hình tròn : Cuộc đua tài, dâng lễ của các Lang.

c. Còn lại : Kết quả cuộc đua.

3- Phân tích

a. Mở truyện:Vua Hùng chọn người nối ngôi

– Hoàn cảnh: giặc ngoài đã yên, đất nước thái bình, ND no ấm, vua đã già muốn truyền ngôi.

– Ý của vua: người nối ngôi vua phải nối được chí vua, không nhất thết là con trưởng.

– Hình thức: điều vua đòi hỏi mang tính chất một câu đố để thử tài.

→ Không hoàn toàn theo lệ truyền ngôi từ các đời trước: chỉ truyền cho con trưởng. Vua chú trọng tài chí hơn trưởng thứ. Đây là một vị vua anh minh

b. Diễn biến truyện:Cuộc thi tài giữa các ông lang

– Các ông lang thi nhau làm cỗ thật hậu, thật ngon.

– Lang Liêu:

+ Trong các con vua, chàng là người ” thiệt thòi nhất “

+ Tuy là Lang nhưng từ khi lớn lên chàng ra ở riêng, chăm lo việc đồng áng, trồng lúa, trồng khoai. Lang Liêu thân thì con vua nhưng phận thì gần gũi với dân thường

– Thần vẫn dành chỗ cho tài năng sáng tạo của Lang Liêu.

– Từ gợi ý, lang Liêu đã làm ra hai loại bánh.

c. Kết thúc truyện:Kết quả cuộc thi

– Lang Liêu được chọn làm người nối ngôi.

– Hai thứ bánh của Lang Liêu vừa có ý nghĩa thực tế: quí hạt gạo, trọng nghề nông (là nghề gốc của đất nước làmcho ND được no ấm) vừa có ý nghĩa sâu xa (tượng trời, tượng đất, tượng muôn loài).

– Hai thứ bánh hợp ý vua chứng tỏ tài đức của con người có thể nối chí vua. Đem cái quí nhất của trời đất của ruộng đồng do chính tay mình làm ra mà tiến cúng Tiên Vương, dâng lên vua thì đúng là con người tài năng, thông minh, hiếu thảo.

* Ý nghĩa của truyện:

– Giải thích nguồn gốc hai loại bánh cổ truyền.

– Giải thích phong tục làm bánh chưng, bánh giầy và tục thờ cúng tổ tiên của người Việt.

– Đề cao nghề nông trồng lúa nước.

– Quan niệm duy vật thô sơ về Trời, Đất.

– Ước mơ vua sáng, tôi hiền, đất nước thái bình, nhân dân no ấm.

Hoạt động 3: HDHS tổng kết

– Nét đặc sắc về nghệ thuật của truyện?

– Nội dung truyện ?

– HS đọc ghi nhớ sgk trang 12.

III- Tổng kết

1- Nghệ thuật :

Chi tiết tưởng tượng hoang đường, hình tượng thần đẹp kì vĩ.

2- Nội dung

Giải thích nguồn gốc bánh chưng, bánh giày- đề cao nghề nông và quý trọng hạt gạo.

* Ghi nhớ ( sgk-12)

Hoạt động 4: HDHS luyện tập

– Đóng vai Hùng Vương kể lại truyện bánh chưng, bánh Giầy?

– ý nghĩa của phong tục làm bánh chưng bánh giầy?

– Đọc truyện này, em thích nhất chi tiết nào? Vì sao

IV.Luyện tập

Bài tập 1. Tập kể chuyện.

Bài tập 2. Ý nghĩa của phong tục ngày tết nhân dân ta làm bánh chưng, bánh giầy.

– Đề cao nghề nông, đề cao sự thờ kính Trời, Đất và tổ tiên của nhân dân ta. Cha ông ta đã xây dựng phong tục tập quán của mình từ những điều giản dị nhưng rất linh thiêng, giàu ý nghiã. Quang cảnh ngày tết nhân dân ta gói hai loại bánh còn có ý nghĩa giữ gìn truyền thống văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc và làm sống lại truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy.

Bài tập 3. Chỉ ra và phân tích một số chi tiết trong truyện mà em thích nhất.

– Lang Liêu được thần báo mộng: đây là chi tiết thần kì làm tăng sức hấp dẫn của truyện, nêu lên giá trị của hạt gạo ở một đất nước mà cư dân sống bằng nghề nông, thể hiện cái đáng quí, cái đáng trân trọng của sản phẩm do con người làm ra.

– Lời của vua nói về hai loại bánh: đây là cách “đọc”, cách “thưởng thức” nhận xét về văn hoá. Những cái bình thường, giản dị song lại nhiều ý nghĩa sâu sắc đó cũng chính là ý nghiã tư tưởng, tình cảm của nhân dân về hai loại bánh và phong tục làm bánh.

Leave a Reply

DMCA.com Protection Status