fbpx

Giáo án bài Lượm (Tố Hữu) – Giáo án Ngữ văn lớp 6

Tải word giáo án: Lượm (Tố Hữu)

1. Kiến thức

+ Giúp HS cảm nhận được vẻ đẹp hồn nhiên, vui tươi, trong sáng của hình ảnh Lượm, ý nghĩa cao cả về sự hi sinh của nhân vật, nghệ thuật miêu tả nhân vật kết hơp với kể và biểu hiện cảm xúc.

+ Thấy tài năng quan sát, miêu tả trận mưa rào mùa hè ở nông thôn miền Bắc VN qua cái nhìn và cảm nhận của một thiếu niên 9-10 tuổi.

2. Kĩ năng

Luyện kĩ năng đọc diễn cảm thơ, quan sát cảnh vật thiên nhiên, kĩ năng tìm hiểu và phân tích ý nghĩa các từ láy, các loại hoán dụ và đối thoại trong thơ tự sự.

3. Thái độ

Bồi dưỡng tình yêu đất nước.

1. Giáo viên Sách giáo viên, sách giáo khoa, giáo án.

2. Học sinh sách giáo khoa, nháp, vở ghi.

1. Ổn định tổ chức

Kiểm tra sĩ số :

2. Kiểm tra

Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ Đêm nay Bác không ngủ. Em xúc động hơn cả trước câu thơ, đoạn thơ nào? Vì sao?

3. Bài mới

Hồi đầu kháng chiến chống Pháp, nhà thơ Tố Hữu vừa ở Hà Nội trở về thành phố Huế quê hương đang đánh Pháp quyết liệt, tình cờ gặp chú bé liên lạc Lượm nhí nhảnh, vui tươi. ít lâu sau, nhà thơ lại nghe tin Lượm đã hi sinh anh dũng trên đường đi công tác. Xúc động, nghẹn ngào, nhớ thương, cảm phục. Tố Hữu viết bài thơ Lượm.

4. Củng cố, luyện tập

Hình ảnh nào trong bài thơ gây xúc động nhất trong em?

Đọc diễn cảm khổ thơ mà em thích nhất?

5. Hướng dẫn học ở nhà

– Họcthuộc lòng bài thơ, thuộc ghi nhớ

– Soạn bài: Mưa

Xem thêm các bài soạn Giáo án Ngữ văn lớp 6 chuẩn khác:

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Đọc tìm hiểu chú thích.

GV đọc- HS đọc.

– Yêu cầu HS kể và chú ý thay đổi giọng và nhịp đọc thích hợp với từng câu, từng đoạn. Giọng vui tươi sôi nổi nhí nhảnh ở đoạn đầu và đoạn cuối.

– Gọi HS đọc chú thích trong SGK sau đó GV nhấn mạnh một số ý.

I. Đọc và tìm hiểu chú thích

1. Đọc

2. Tìm hiểu chú thích:

a. Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

– Tố Hữu tên là Nguyễn Kim Thành, sinh 1920 quê ở tỉnh Thừa Thiên Huế, là mhà cách mạng, nhà thơ lớn của hơ ca hiện đại VN.

– Bài Lượm được ông sáng tác năm 1949 trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp.

b. Giải thích từ khó: Sgk

Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản

– Em có nhận xét gì về thể loại thơ?

– Theo em bố cục của bài thơ như thế nào?

– GV cho HS đọc đoạn đầu

– Hoàn cảnh gặp gỡ giữa Lượm với nhà thơ có gì đáng chú ý?

– Đoạn thơ gợi lên trước mắt người đọc hình ảnh chú bé Lượm như thế nào?

– Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả Lượm trên các phương diện: Quan sát và tưởng tượng; đặc sắc trong cách dùng từ?

– Đường vàng là con đường như thế nào?

– Hình ảnh so sánh Lượm với con chim chích nhảy trên đường vàng đẹp và hay ở chỗ nào?

– Những lời thơ miêu tả Lượm như thế đã làm nổi rõ hình ảnh Lượm với những đặc điểm nào?

– Ngôn ngữ đối thoại của hai chú cháu có gì đáng chú ý?

– HS: cuộc trò chuyện ngắn ngủi nhưng rất gần gũi, thân mật giữa hai chú cháu

– Những lời thơ nào miêu tả Lượm đang làm nhiệm vụ?

Theo em, lời thơ nào gây ấn tượng nhất cho em?

– Em có nhận xét gì về cách dùng từ của tác giả?

– Câu hỏi tu từ gợi cho em suy nghĩ gì về hình ảnh Lượm?

– Cái chết của Lượm được miêu tả như thế nào?

– Hình ảnh Lượm bất ngờ trúng đạn ngã xuống nằm trên đồng lúa gợi cho em cảm xúc gì?

GV: Cái chết có đổ máu nhưng lại được miêu tả như một giấc ngủ bình yên của trẻ thơ giữa cánh đồng quê hương thơm hương lúa.

– Cái chết ấy gợi cho em những tình cảm và suy nghĩ gì?

– Tình cảm và tâm trạng của tác giả khi trở về đối với sự hi sinh của Lượm như thế nào?

– Nêu ý nghĩa của đoạn thơ điệp khúc này?

* GV bình: Điều đó còn thể hiện niềm tin của nhà thơ về sự bất diệt của những con người như Lượm. Nhưng đó còn là ước vọng của nhà thơ về một cuộc sống thanh bình không có chiến tranh để trẻ thơ được sống hồn nhiên, hạnh phúc. Những lời thơ cuối cùng vì thế không chỉ diễn tả tình cảm trìu mến mà còn day dứt niềm xót thương và ước vọng hoà bình. Đó là ý nghĩa nhân đạo sâu xa của bài thơ này.

II. Đọc hiểu văn bản:

1. Tìm hiểu chung về bài thơ:

– Thể loại: thơ 4 tiếng, nhịp 2/2

– Loại thơ tự sự – ngôi kể thứ ba.

– Bố cục: 3 phần

+ Năm khổ thơ đầu: Nhớ lại cuộc gặp gỡ tình cờ giữa nhà thơ và Lượm.

+ Bảy khổ giữa: Chuyến công tác và sự hi sinh của Lượm.

+ Hai khổ cuối: Hình ảnh Lượm sống mãi.

2. Phân tích chi tiết:

a. Hình ảnh Lượm trong lần gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:

– Hoàn cảnh: “Huế đổ máu” – Trong hoàn cảnh chiến đấu chố

– Hình dáng: Loắt choắt,chân thoăn thoắt, đầu nghênh ngênh, cười híp mí, má đỏ bồ quân ng thực dân Pháp.

– Trang phục: Cái xắc xinh xinh

   Ca lô đội lệch

– Cử chỉ: Mồm huýt sáo vang

   Như con chim chích

    Nhảy trên đường vàng

– Lời nói: Cháu đi liên lạc

    Vui lắm chú à

    ở Đồn Mang Cá

    Thích hơn ở nhà

=> Tác giả quan sát trực tiếp lượm bằng mắt nhìn và tai nghe, do đó Lượm được miêu tả rất cụ thể, sống động

-NT: Từ láy, so sánh

– Đường vàng là con đường trong hồi tưởng là đường cát vàng, đầy nắng vàng, đồng lúa vàng. Hình ảnh so sánh có gí trị gợi hình (Tả rất đúng về hình dáng Lượm: Nhỏ nhắn, hiếu động, tươi vuigiữa không gian cánh đồng lúa vàng). Ngoài ra nó còn có giá trị biểu cảm thể hiện tình cảm yêu mến của nhà thơ đối với Lượm.

=> Hình ảnh Lượm nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, vui tươi , nhí nhảnh, nghịch ngợm, hồn nhiên, , yêu đời.

b. Hình ảnh Lượm trong chuyến đi liên lạc:

* Lượm đang làm nhiệm vụ:

– Bỏ thư vào bao

– Thư đề thượng khẩn

– Vụt qua mặt trận

Đạn bay vèo vèo

=> Động từ “vụt”, tính từ “vèo vèo”, miêu tả chính xác hành động dũng cảm của Lượm và sự ác liệt của chiến tranh.

– Câu hỏi tu từ: Sợ chi hiểm ngèo?

Nói lên khí phách dũng cảm như một lời thách thức với quân thù.

* Sự hi sinh của Lượm:

– Một dòng máu tươi

– Cháu nằm trên lúa

Tay nắm chặt bông

Lúa thơm mùi sữa

Hồn bay giữa đồng…

– Hình ảnh Lượm nằm giữa cánh đồng lúa được miêu tả thật hiện thực và lãng mạn. Lượm ngã ngay trên đất quê hương… Hương thơm của lúa cũng như hương của dòng sữa mẹ đưa em vào giấc ngủ vĩnh hằng. Linh hồn bé nhỏ và anh hùng ấy đã hoá thân vào non sông đất nước.

– Cái chết của Lượm gợi cho người đọc vừa xót thương, vừa cảm phục. Một cái chết dũng cảm nhưng nhẹ nhàng thanh thản. Lượm không còn nữa nhưng hình ảnh đẹp đẽ của Lượm còn sống mãi với quê hương.

– Tình cảm của tác giả: Ngạc nhiên, bàng hoàng, đau đớn, nghẹn ngào trước cái chết của Lượm.nhà thơ đã tách câu thơ làm đôi tạo tiếng gọi thân thương thống thiết.

c. Hai khổ cuối:

– Điệp khúc Lượm sống mãi: nối tiếp một cách hợp lí, trả lời cho câu hỏi tu từ trên=> khẳng định Lượm sẽ sống mãi cùng thời gian, trong lòng nhà thơ, trong tình thương nhớ, cảm phục của đồng bào Huế, trong chúng ta và các thế hệ mai sau.

Hoạt động 3: Tổng kết

– Em cảm nhận được những ý nghĩa nội dung sâu sắc nào từ bài thơ?

– Em nhận thức được gì về nghệ thuật thơ qua bài Lượm?

III. Tổng kết: SGK – Tr77

Leave a Reply

DMCA.com Protection Status