fbpx

Giáo án bài Bếp lửa (Tiết 2) – Giáo án Ngữ văn lớp 9

Xem lại Giáo án bài Bếp lửa (Tiết 1)

I. Mục tiêu bài học

– Thông qua bài học giúp học sinh hiểu đuợc:

1. Kiến thức

– Giúp Hs cảm nhận được xúc cảm chân thành của t/g(người cháu) và hình ảnh người bà giàu tình thương, giàu đức hi sinh .

– Việc sử dụng kết hợp các y/t miêu tả, tự sự, bình luận của tác giả trong t/p trữ tình.

2. Kĩ năng

– Hs nhận diện phân tích đc các y/t m/t, tự sự, bình luận và biểu cảm trong bài thơ.

– Liên hệ để thấy đc nỗi nhớ về ng bà trong h/c tác giả đg ở xa Tổ Quốc có mối liên hệ chặt chẽ với những t/c với q/hg đất nc.

3. Thái độ

– Kính trong và biết ơn ông bà cha mẹ, yêu thương những ng thân trong g/đ.

II. Chuẩn bị tài liệu

1. Giáo viên

   + Soạn bài, đọc tài liệu chuẩn KTKN, tài liệu tham khảo, nghiên cứu, soạn bài.

2. Học sinh

   + Đọc trước bài, chuẩn bị bài (trả lời câu hỏi đọc hiểu, làm bài tập SGK)

III. Tiến trình tổ chức dạy học

1. Ổn định tổ chức

* Kiểm diện: Sĩ số

9A:

9C:

2. Kiểm tra

– GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh

– Đọc thuộc lòng bài thơ “ Bếp lửa”

Xem thêm:   Giáo án bài Con chó Bấc - Giáo án Ngữ văn lớp 9

3. Bài mới

– Hình ảnh “bếp lửa” trong kí ức khi cháu nhớ về bà đã gọi về cả một thời thơ ấu bên bà được bà yêu thương chăm sóc, tuổi thơ nhọc nhằn nhưng ấm áp tình bà cháu. Từ đó cháu đã suy nghĩ như thế nào về cuộc đời bà ? Khẳng định tình cảm của mình với bà,với quê hương như thế nào?chúng ta cùng tìm hiểu tiết học thứ 2 của bài thơ “ Bếp lửa”.

Hoạt động của GV và HSKiến thức cần đạt
HĐ1. HDHS đọc – hiểu văn bản (tiếp):- HS đọc lại bài thơ.- HS đọc 5 câu thơ tiếp theo” Lên 4 tuổi…còn cay”H: Kí ức tuổi thơ bên bà được thể hiện qua các hình ảnh thơ nào?II. Đọc- hiểu văn bản (tiếp)3. Phân tích (tiếp)b) Những hồi tưởng về bà và tình bà cháu:* Kỉ niệm về thời thơ ấu bên bà“Lên 4 tuổi…mùi khói”Năm ấy….đói mòn dói mỏi”………………khô rạc ngựa gâỳ………khói hun nhèm mắt cháu……………sống mũi còn cay”“Tám năm dòng…………………chứa niềm tin dai dẳng”
H: Từ câu thơ: “Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh” Thể hiện đức tính gì của bà?H: Vì sao trong ký ức của người cháu luôn có những kỷ niệm về bà và hình ảnh bếp lửa ?H: Ấn tượng sâu đậm nhất của tuổi thơ tác giả hiện lên qua hình ảnh nào? (bà và bếp lửa) Hình ảnh bà luôn gắn với hình ảnh bếp lửa (10 lần)H: Trong kí ức tuổi thơ của cháu còn có âm thanh nào hiện về?H: Vì sao âm thanh tiếng tu hú lại ám ảnh tâm trí người cháu sâu đậm đến vậy?H: Đầu bài thơ là h/ả bếp lửa cuối bài thơ là h/a ngọn lửa biểu đạt ý nghĩa gì?H: Từ đó em nx về những kỉ niệm tuổi thơ bên bà của nhà thơ?- Gọi hs đọc 2 khổ thơ cuối.– Tuổi thơ ấy nhiều gian khổ, thiếu thốn nhọc nhằn:   + Tuổi thơ có bóng đen của chiến tranh và nạn đói năm 1945.   + Có mối lo của giặc tàn phá xóm làng   + Có hình ảnh chung của nhiều gia đình Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp: mẹ và cha đi công tác xa.   + Cháu sống trong sự cưu mang dạy dỗ của bà, bà thay trách nhiệm cha mẹ chăm sóc cháu, cháu sớm phải có ý thức tự lập.- Lời bà bình dị thể hiện đức hi sinh cao cả vì con vì cháu vì cuộc k/c trường kì của d/t.- Kỷ niệm tuổi thơ là gắn với bà và bếp lửa.- Âm thanh tu hú khắc khoải gọi hè:→ Gợi tình cảnh vắng vẻ và khắc khoải nhớ mong của hai bà cháu→ âm thanh thân thuộc của quê hương.- Bếp lửa là h/ả thực.- Ngọn lửa là h/ả khái quát tượng trưng cho t/c của bà(ngọn lửa tình bà, ngọn lửa niềm tin mà bà truyền cho cháu)⇒ Kỉ nệm tuổi thơ bên bà là những kỉ niệm đẹp, đầy ắp tình bà cháu, bà nuôi cháu lớn khôn chắp cánh ước mơ cho cháu trện mọi chặng đường đời.
H: Em hiểu lận đận nghĩa là gì?biết mấy nắng mưa nghĩa là gì?H: Từ đó em thấy cháu suy nghĩ gì về cuộc đời bà?H: Thói quen dậy sớm của bà thể hiện phẩm chất gì của bà?H: Em hiểu như thế nào về ý nghĩa các câu thơ:“Nhóm…Nhóm….Nhóm…. tâm tình tuổi nhỏ”H: Người bà đã nhóm lên trong lòng cháu những điều gì?c. Cảm nghĩ của cháu về cuộc đời bà:“ Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa.…..Ôi kì lạ ….bếp lửa”- “Lận đận” → vất vả k suôn sẻ.- “biết mấy nắng mưa” → lam lũ vất vả.⇒ Cuộc đời bà là cuộc đời vất vả gian truân k suôn sẻ.- Một người bà chịu thương, chịu khó, giàu lòng nhân ái, đức hi sinh thầm lặng, nhận gian khổ về mình⇒ h/ả của người bà, người mẹ VN.”nhóm nồi xôi, nhóm yêu thương, nhóm tâm tình”- Ngọn lửa không chỉ được bà nhóm lên bằng nguyên liệu bên ngoài mà còn được nhóm bằng ngọn lửa của lòng yêu thương , niềm tin, sức sống trong lòng bà đối với con cháu và đất nước. (ngọn lửa mang ý nghĩa biểu tượng)- Bà nhóm lên ngọn lửa của t/y thương và niềm tin trong lòng cháu ⇒ Bà không chỉ là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn là người truyền lửa → ngọn lửa của sự sống, niềm tin cho các thế hệ nối tiếp.
H: T/g đã sử dụng b/p nghệ thuật nào trong ba câu thơ ấy ?T/d?H: Theo em Bằng Việt có dụng ý gì khi dùng câu cảm thán” Ôi kì lạ và thiếng liêng bếp lửa”?tại sao bếp lửa lại là h/ả kì lạ và thiêng liêng?H: Cháu thể hiện tình cảm như thế nào qua lời bình về cuộc đời bà?- GV yêu cầu HS đọc 4 câu thơ cuối.H: Người cháu tự thấy mình được sống trong điều kiện ra sao?H: Trong điều kiện ấy, tác giả vẫn cảm thấy thiếu điều gì?H: Qua đó, em cảm nhận được gì về tấm lòng của tác giả ? Tác giả nhắn nhủ người đọc những gì?- Cho HS liên hệ và tìm những câu thơ, bài thơ về tình yêu quê hương…H: Cháu đã suy nghĩ về c/đ bà bằng những t/c ntn?– NT: Điệp từ: “nhóm” → Nhấn mạnh công việc và ý nghĩa của công việc bà làm.- Câu cảm đảo trật tự cú pháp “ Ôi…”→ nhấn mạnh h/ả “Bếp lửa” của bà kì lạ, vì nó cháy sáng và ấm áp trong mọi hoàn cảnh ; nó thiêng liêng bởi bà là máu thịt là cội nguồn là quê hương…⇒ Cháu hiểu bà, yêu bà, yêu dân tộc mình.- Cháu xa quê, xa bà: có ngọn khói trăm tàu, sống trong điều kiện đủ đầy, hiện đại.Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả:cuộc sống ấm êm và hạnh phúc tràn trề.- Cháu vẫn thấy thiếu hơi ấm từ bếp lửa của bà-> thiếu tình bà.⇒ Cháu yêu bà , yêu dt- cháu trân trọng và nâng niu t/c của bà hiểu đc những gian nan vất vả, khó nhọc mà bà đã trải qua=> Yêu bà ,cháu yêu quê hương, đất nước -> H/ả bà trở thành biểu tượng của quê hương đất nước trong nỗi nhớ của cháu.
HĐ2. HDHS tổng kết:H: Nêu lại đặc sắc nghệ thuật?H: Qua bài thơ T/g muốn thể hiện chiều sâu tư tưởng gì?- Gọi hs đọc ghi nhớ sgk/155III. Tổng kết:1. Nghệ thuật:- Sáng tạo hình ảnh bếp lửa vừa thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng- Kết hợp miêu tả, biểu cảm, tự sự và bình luận trong thơ trữ tình- Giọng điệu và thể thơ 8 chữ phù hợp với cảm xúc hồi tưởng và suy ngẫm.- Các phép tu từ: điệp ngữ, h/ả bếp lửa, ngọn lửa lặp đi lặp lại-> nhấn mạnh h/ả chủ đạo xuyên suốt bài thơ.2. Nội dung: Triết lí thầm kín: Những gì là thân thiết nhất của tuổi thơ mỗi người đều có sức toả sáng, nâng đỡ con người suốt hành trình dài, rộng của cuộc đời. Tình yêu thương bà và lòng biết ơn bà chính là biểu hiện cụ thể của tình yêu thương, sự gắn bó với gia đình, quê hương và đó cũng là khởi đầu của tình yêu con người, tình yêu đất nước* Ghi nhớ: SGK/ 155

4. Củng cố – luyện tập

– Bài tập: “Có người nói rằng” hình ảnh bà trong bài thơ là hình ảnh người nhóm lửa, người giữ lửa” em suy nghĩ gì về nhận xét đó?

5. Hướng dẫn học sinh về nhà:

– Học thuộc lòng bài thơ + phân tích bài thơ

– Nêu cảm nhận của em về hình ảnh bếp lửa trong bài thơ?

– Chuẩn bị bài: Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

– Trả lời các câu hỏi đọc hiểu văn bản: SGK

Leave a Reply

DMCA.com Protection Status